مردم چه احساسی به ربات های خودمختار دارند ؟

به گزارش گروه علمی ایرنا ، وبگاه تِک اِکسپلور در گزارشی آورده است :

نتایج نشان داد مردم بیشتر به ربات توجه می‌کنند تا یک انسان ، آبنبات های روی سینی ربات زودتر تمام می شود ، اما برخی افراد وقتی ربات بیش از حد نزدیک می شود ، احساس ناراحتی خفیفی دارند .

پژوهشگران دانشگاه اوتووش لوراند مجارستان و گروه تحقیقاتی رفتار شناسی تطبیقی این دانشگاه ، با انجام آزمایشی در رویداد های عمومی ، رفتار مردم را در مواجهه با یک ربات خدمت رسان خود مختار بررسی کردند .

این مطالعه که در مجله گزارش های رفتار رایانه ای در انسان / Computers in Human Behavior Reports منتشر شده، نشان می‌دهد که مردم در مواجهه با ربات، کمتر نگران رعایت ادب و قوانین نانوشته اجتماعی هستند و رفتارهای خودجوش‌تری از خود نشان می‌دهند.

در این آزمایش ، رباتی به نام بیسکی ( Biscee ) که به‌صورت خود مختار یعنی بدون نیاز به کنترل دستی یا از راه دور در میان جمعیت حرکت و آبنبات تعارف می کرد .

هم‌زمان، یک خدمتکار انسانی ( یک زن جوان ) نیز در همان محیط و با همان شیوه کار مشابهی را انجام می‌داد تا پژوهشگران بتوانند مقایسه مستقیم انجام دهند .

ربات توجه‌ بیشتری را جلب کرد

نتایج نشان داد : ربات در مقایسه با خدمتکار انسانی، توجه بسیار بیشتری را به خود جلب می کند .

افراد حاضر در رویداد بیشتر به سمت ربات نگاه می کردند و رفتار های واکنشی بیشتری نسبت به آن نشان می‌دادند تا نسبت به انسان .

اما نکته جالب این بود که این توجه اضافی ، باعث ایجاد فاصله یا تغییر مسیر در مردم نمی شد ؛ به عبارت دیگر ، مردم هم چنان راحت بودند و رفتارشان نشان می داد که حضور ربات را به اندازه حضور یک انسان طبیعی و تحمل‌پذیر می دانند .

ملیتا چپرگی ( Melitta Csepregi ) ، نویسنده اول این مطالعه ، می گوید : مردم متوجه حضور ربات می شدند ، اما رفتارشان نشان می داد که به همان اندازه‌ای که کنار یک انسان بودن را راحت می‌دانند ، کنار ربات نیز احساس راحتی می‌کنند .

نکته شگفت انگیز این بود که بیسکی حتی وقتی آبنبات تعارف نمی‌کرد و فقط با سینی خالی حرکت می کرد ، هم چنان جذاب باقی می ماند ؛ مردم به آن نگاه می کردند ، به سمتش اشاره می کردند ، دست تکان می‌دادند و حتی آن را لمس می‌کردند ؛ این یعنی خودِ ربات جاذبه اصلی بود ، نه آبنبات ها .

ربات در توزیع آبنبات موفق‌تر بود

ربات در انجام وظیفه خود به‌طور چشم گیری موفق عمل کرد .

سینی آبنبات های ربات در هر آزمایش زودتر از سینی خدمتکار انسانی خالی می شد .

جالب اینجاست که این موفقیت صرفاً به‌خاطر توقف افراد بیشتر نبود ؛ بلکه بازدیدکنندگان اغلب دو یا چند آبنبات را هم زمان از سینی ربات برمی‌داشتند ، در حالی که این کار را با خدمتکار انسانی انجام نمی دادند .

پژوهشگران معتقدند مردم هنگام تعامل با ربات ، فشار کمتری برای رعایت قوانین نانوشته اجتماعی مانند فقط باید یکی بردارم احساس می کنند چون می‌دانند ربات قضاوتشان نمی کند .

با این حال ، نتایج نشان می‌دهد که حتی ربات های اجتماعی نسبتاً ساده نیز می‌توانند وظایف خدماتی روز مره را در فضاهای عمومی شلوغ با موفقیت انجام دهند .

تفاوت بین رفتار و احساس

پژوهشگران فقط به مشاهده رفتار مردم بسنده نکردند ؛ بلکه از آن‌ها پرسیدند که هنگام برخورد با ربات واقعاً چه احساسی دارند و اینجا بود که تضاد جالبی خودش را نشان داد .

مردم در عمل به اندازه برخورد با یک انسان از ربات دوری نمی کردند ، اما در پاسخ به پرسش ها ، برخی از بازدید کنندگان گفتند که وقتی ربات بیش از حد به آن‌ها نزدیک می شود ، احساس ناراحتی خفیفی دارند و آن را تا حدی فضول یا مداخله گر توصیف کردند .

یعنی در ظاهر راحت بودند ، اما در باطن کمی آزرده می‌شدند .

مارتا گاچی ( Márta Gácsi ) ، پژوهشگر ارشد این طرح ، می گوید : این تضاد نشان می دهد که برای فهمیدن نگرش واقعی مردم نسبت به ربات‌ها، فقط تماشای رفتارشان کافی نیست ؛ باید احساساتشان را هم جدی گرفت .

متأسفانه بسیاری از سازندگان ربات ، این مرحله را در ابتدای کار نادیده می‌گیرند و بعد محصولی تحویل می دهند که با انتظار کاربران هماهنگ نیست .

نیاز به مطالعه بیشتر برای هم‌زیستی انسان و ربات

این مطالعه نگاهی اجمالی به آینده‌ای دارد که در آن ربات‌ها و انسان ها در کنار یکدیگر کار و زندگی می‌کنند .

اگرچه این گذار اغلب بی درد سر و ساده جلوه داده می شود ، در واقعیت چندان هم ساده نیست .

دست یابی به هم زیستی موفق و بدون مشکل بین انسان و ربات ، نیازمند پژوهش های دقیق تری است که به توسعه یاران رباتیک آینده کمک کند .